Nieśmiałe dziecko w przedszkolu

niesmialoscZ nieśmiałością dzieci nauczyciele w przedszkolu mają do czynienia bardzo często. Chociaż sami naukowcy nie potrafią podać dokładnej definicji nieśmiałości, to na wychowawcach przedszkolnych, którzy pracują z dziećmi i mają ogromny wpływ na kształtowanie ich osobowości, spoczywa obowiązek zdiagnozowania i radzenia sobie z tym problemem.

Czym jest nieśmiałość?

Nieśmiałość może mieć wiele odmian i nasilać się w różnych sytuacjach. Dziecko nieśmiałe czuje się skrępowane i zalęknione, szczególnie w nowych sytuacjach bądź środowisku. Konsekwencją tych uczuć są utrudnione relacje społeczne jak również emocjonalne i fizyczne zahamowania.

Nieśmiałość warunkują zarówno czynniki biologiczne – wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Badania wykazują, że nieśmiałość jest warunkowana genetycznie, co oznacza u dzieci dziedziczenie skłonności do nieśmiałości, natomiast co ważne, fakt ten wcale nie przesądza o wykształceniu się tej cechy charakteru.

Nieśmiałość tłumaczy się również rozwojem pewnej struktury osobowości, a mianowicie zróżnicowaniem pomiędzy „ja realnym”, a „ja idealnym” oraz przewagą tego ostatniego. W konsekwencji dziecko stawia sobie wygórowane wymagania, których nie jest w stanie spełnić, co powoduje poczucie niezadowolenia i niską samoocenę. Takie wewnętrzne postrzeganie swojego „ja” połączone jest ze skupianiem się dziecka na swoich słabych stronach i lękiem przed ujawnieniem ich otaczającemu światu. Takie lęki i odczucia samo niezadowolenia powodują separację, brak pewności siebie i niechęć do budowania relacji z innymi.

W takim przypadku ogromną rolę odgrywa najbliższe środowisko dziecka – rodzina, czy wychowawcy w przedszkolu. Ważne jest, aby wymagania stawiane dziecku były na miarę jego możliwości, a system kar i nagród dostosowany do sytuacji. Jeśli przesadnie obciążymy przedszkolaka obowiązkami, których nie będzie w stanie wykonać, wówczas takie działania będą miały negatywne konsekwencje dla kształtowania się jego poczucia wartości i samooceny. Jednak należy pamiętać, że nie tylko nadmiar obowiązków, ale również ich całkowity brak będzie rzutował negatywnie na osobowość malucha. Brak wyzwań od najmłodszych lat spowoduje, że dziecko w przyszłości nie będzie wierzyło we własne możliwości, a na każde nowe sytuacje zareaguje lękiem i niepewnością, które prowadzą do nieśmiałości.

Jakie trudności i wyzwania stoją przed wychowawcą, który ma w grupie nieśmiałego przedszkolaka?

Przedszkole i nieśmiałe dziecko

Nieśmiałe dziecko nietrudno zauważyć w grupie. Przede wszystkim znajduje się na uboczu, niechętnie bierze udział w zabawach z dziećmi, nie odzywa się, a zapytane wprost odpowiada bardzo cicho i niepewnie. W razie problemów, nie prosi o pomoc. Jego relacje społeczne z rówieśnikami są mocno ograniczone, przedszkolak jest wycofany i apatyczny. Niektórzy wychowankowie dla swojej wygody „mylą” nieśmiałość z tym, że dziecko jest grzeczne, bowiem nieśmiałe maluchy nigdy nie przeszkadzają i nie sprawiają kłopotów. Jednak zadaniem wychowawcy przedszkolnego jest prawidłowa diagnoza i pomoc dziecku w przezwyciężeniu nieśmiałości.

Jak można pomóc w przezwyciężeniu nieśmiałości?

Pedagog, który zdiagnozuje nieśmiałość u dziecka powinien przede wszystkim zwrócić się z taką informacją do rodziców i porozmawiać o podłożu takiego zachowania oraz możliwych rozwiązaniach. Wprowadzenie wspólnych zmian w wychowaniu dziecka, zarówno w środowisku rodzinnym jak i przedszkolnym przyniesie najlepsze rezultaty.

Kiedy dziecko jest nieśmiałe:

– powinno być zachęcane do aktywności oraz pozytywnie wzmacniane, kiedy taką aktywność wykazuje

– podczas pracy w grupie, role i zadania powinny być rozdzielane pomiędzy członków grupy, tak, żeby dziecko nieśmiałe miało swój wkład w pracę i nie zostało zdominowane przez inne dzieci

– powinno się wspierać dziecko, aby pokazać, że jest ważne i wartościowe

– pozwolić dziecku popełniać błędy i pokazywać, że nikt nie jest idealny, każdy je popełnia

– powinno się podkreślać mocne strony dziecka i mówić o nich na głos

Materiał powstał przy współpracy z przedszkolem Świat Dziecka w Konstancin Jeziornej – http://www.przedszkoleswiatdziecka.edu.pl/



Dodaj komentarz