28-02-2010 15:33

Współpraca  z rodzicami w przedszkolu - podsumowanie i wnioski oparte na badaniach empirycznych prowadzonych w naszym przedszkolu.

W chwili obecnej podstawową tendencją zmieniającą życie placówek oświatowych jest otwarcie ich na rodziców i współpracę z nimi dla dobra dzieci. Nauczyciele zdają sobie sprawę z faktu, że rodzice posiadają naturalne prawo do wychowywania dziecka, natomiast nauczyciel jest osobą wspomagającą i może tylko tyle, na ile pozwolą mu prawni opiekunowie dziecka. Tylko od kultury i posiadanego taktu pedagogicznego zależy jaki wpływ na zachowania rodziców posiądziemy i w jaki sposób wspomożemy ich w niełatwym dziele wychowania młodego pokolenia. Pozycja rodziców w edukacji dziecka uległa znacznym przemianom we wszystkich obszarach edukacji i na wszystkich jej szczeblach.    

          Współpraca z domem rodzinnym dziecka jest rozumiana jako współdziałanie, współtworzenie i wspólne funkcjonowanie. Takie działania uwarunkowane są udziałem rodziców w planowaniu i realizowaniu podstawowych zadań proponowanych przez przedszkole w procesie wychowawczo - dydaktycznym. Zatem zadaniem nauczyciela jest:

-         uświadomienie rodzicom ich roli i miejsca w edukacji przedszkolnej własnych dzieci,

-         podejmowanie działań zmierzających do pozyskania rodziców na sprzymierzeńców placówki  realizującej planowe wychowanie i kształcenie dzieci,

-         poznanie oczekiwań rodziców względem przedszkola i wspólne planowanie realizacji tych oczekiwań.

          Analiza wyników przeprowadzonych badań własnych utwierdziła mnie w wieloletnim przekonaniu, że współpraca z rodzicami jest niezwykle ważnym elementem pracy nauczyciela, a pozyskanie w rodzinie dziecka sprzymierzeńców przynosi wymierne efekty zarówno dzieciom, jak i placówce w której one przebywają. Z analizy opinii nauczycieli i rodziców wyrażanych w ankiecie wynika między innymi, że:

► zarówno nauczyciele jak i rodzice są świadomi, że udana współpraca ma daleko idące konsekwencje dla rozwoju dzieci,

► dbając o dobro dziecka rodzice i nauczyciele podejmują współpracę nie tylko w zaplanowanym czasie, ich kontakty odbywają się w zależności od potrzeb,

► obie współpracujące strony przykładają wiele wagi do atrakcyjności kontaktów, jak również do poszukiwania form właściwych do ich realizacji,

►  nauczyciele włączają rodziców w etap planowania współpracy, a rodzice mając sposobność do zgłaszania swoich propozycji znacznie częściej wspierają proces współpracy traktując go jako własny, nie narzucany przez placówkę,

► podstawowym warunkiem udanej współpracy jest osobiste zadowolenie obu jej podmiotów, które zależy między innymi od umiejętności komunikowania się nauczyciela z rodzicem dziecka, możliwości wyrażania swojego zdania, umiejętności wsłuchiwania się i empatii,

► aktywne formy współpracy są dla nauczycieli bardziej absorbujące, natomiast dzieciom i rodzicom przynoszą wymierne korzyści i jako takie powinny w proponowanej współpracy przeważać,

► najmniej korzystną formą wzajemnych kontaktów jest dla rodziców zebranie ogólne, ale jednocześnie dla nauczycieli stanowi ono dobrą formę organizacyjną, zwłaszcza na początku roku szkolnego,

► niewielu rodziców uważa prace użyteczne na rzecz placówki za formę współpracy i nie przykłada do niej dostatecznej wagi, natomiast nauczyciele chętnie widzieliby ich większą aktywność w tym względzie.

          W świetle studiowanej literatury przedmiotu i przeprowadzonej analizy badań własnych wysunięto następujące wnioski:

1.     Zarówno nauczyciele, jak i rodzice widzą konieczność współpracy między placówką a domem rodzinnym dziecka i dokładają starań, aby była ona prowadzona w sposób zaplanowany i celowy.

2.     Pierwszym i najważniejszym okresem nawiązywania pozytywnych relacji na linii rodzic - dziecko - nauczyciel jest okres adaptacji dzieci pierwszy raz przychodzących do przedszkola.

3.     Celowy dobór form zadowalający zarówno nauczycieli jak i rodziców jest warunkiem częstych i dających efekty kontaktów.

4.     Nauczyciele powinni w sposób rzetelny i komunikatywny przekazywać rodzicom wiedzę o ich dzieciach używając do tego celu preferowanych przez rodziców środków ( między innymi w kontaktach indywidualnych, w zależności od potrzeb, w sprzyjających warunkach i atrakcyjnej formie, dla niektórych rodziców ważny jest także przekaz pisemny ).

5.     Najchętniej przyjmowanymi przez rodziców formami współpracy są  kontakty indywidualne z nauczycielka ich dziecka, uroczystości przedszkolne i inne formy rozrywkowe integrujące całe rodziny - takich form należy planować najwięcej.

6.     Najmniej cenioną przez rodziców formą współpracy są zebrania grupowe połączone z prelekcjami specjalistów i prace użyteczne na rzecz placówki. Zadaniem nauczycieli jest zatem taka modyfikacja tych form, aby były prowadzone metodami aktywnymi, atrakcyjnymi dla uczestników, a co za tym idzie przynosiły pożądane efekty.

7.     Rodzice posyłają dzieci do przedszkola z różnych powodów, nie tylko dla zapewnienia opieki podczas ich pracy zawodowej, co wymaga od placówki zapewnienia dodatkowej oferty edukacyjnej dzieciom. Rolą nauczycieli jest dobór zajęć dodatkowych oraz pedagogizacja rodziców polegająca na zapoznaniu ich z możliwościami rozwojowymi dzieci.

          Celem niniejszej pracy było rozpoznanie potrzeb i preferencji rodziców  w zakresie współpracy z przedszkolem oraz opracowanie autorskiego Planu Współpracy z Rodzicami w przedszkolu. Obydwa cele zostały zrealizowane w stopniu zadowalającym i posłużą zarówno autorce, jak i innym zatrudnionym w  placówce nauczycielom do właściwego zaplanowania i prowadzenia współpracy z rodzicami.

Implikacje dla praktyki pedagogicznej

          Jako wskazanie dla praktyki pedagogicznej opracowano autorski „Plan Współpracy z Rodzicami", biorąc pod uwagę zarówno dotychczasowe doświadczenia nauczycieli z naszego przedszkola, jak i analizę badań własnych popartą studiowaniem literatury przedmiotu.